"Waarom reageer ik nog steeds zo, terwijl het allang voorbij is?"
Het is een vraag die ik regelmatig hoor in mijn praktijk.
Veel mensen denken bij trauma aan een heftige gebeurtenis, zoals een ongeluk, geweld of een natuurramp. Dat kan inderdaad een trauma veroorzaken. Maar trauma is veel breder dan dat.
Trauma gaat niet alleen over wat je hebt meegemaakt.
Het gaat vooral over wat die ervaring heeft achtergelaten in je lichaam en zenuwstelsel.
Twee mensen kunnen precies hetzelfde meemaken.
De één herstelt relatief snel.
De ander blijft maanden of zelfs jaren last houden van spanning, angst of lichamelijke klachten.
Dat verschil zit niet in de gebeurtenis zelf, maar in de manier waarop het zenuwstelsel die ervaring heeft verwerkt.
Wanneer een situatie te overweldigend is en je onvoldoende veiligheid, steun of mogelijkheden hebt om de spanning te verwerken, kan het zenuwstelsel als het ware blijven hangen in een staat van bescherming.
Ook wanneer het gevaar allang voorbij is.
Veel mensen zeggen:
"Ik weet dat het voorbij is, maar mijn lichaam reageert nog steeds."
Dat is heel begrijpelijk.
Je hersenen kunnen rationeel begrijpen dat je veilig bent, terwijl je zenuwstelsel nog steeds signalen van gevaar afgeeft.
Daardoor kun je klachten ervaren zoals:
Dit zijn geen bewuste keuzes.
Het zijn automatische beschermingsreacties van je lichaam.
Veel mensen denken dat je alleen een trauma kunt ontwikkelen na een zeer ingrijpende ervaring.
Dat is een misverstand.
Ook langdurige stress of emotionele onveiligheid kunnen een grote invloed hebben op het zenuwstelsel.
Denk bijvoorbeeld aan:
Wanneer zulke ervaringen zich langere tijd voordoen, kan het zenuwstelsel voortdurend alert blijven.
Dit noemen we vaak ontwikkelingstrauma of complex trauma.
Dat is misschien wel de meest gestelde vraag in mijn praktijk.
Je partner stelt een eenvoudige vraag.
Je leidinggevende geeft feedback.
Iemand reageert kortaf.
En toch schiet je lichaam direct in de stress.
Dat gebeurt niet omdat je "overgevoelig" bent.
Je zenuwstelsel vergelijkt voortdurend nieuwe situaties met eerdere ervaringen.
Wanneer iets lijkt op een oude situatie waarin je je onveilig voelde, kan het lichaam automatisch reageren alsof dat gevaar opnieuw aanwezig is.
Nog voordat je er bewust over hebt nagedacht.
Na een traumatische ervaring kan het zenuwstelsel gevoeliger worden voor signalen van mogelijk gevaar.
Waar de één ontspanning ervaart, kan de ander juist spanning voelen.
Het lichaam probeert je voortdurend te beschermen.
Dat is geen fout van je lichaam.
Het is juist een teken dat je zenuwstelsel doet waarvoor het ontworpen is: overleven.
Alleen gebeurt dat soms nog op momenten waarop bescherming niet meer nodig is.
Veel mensen denken dat traumaverwerking betekent dat je een gebeurtenis moet vergeten.
Dat is niet hoe herstel werkt.
De herinnering hoeft niet te verdwijnen.
Wat verandert, is de reactie van het lichaam.
Wanneer het zenuwstelsel stap voor stap weer veiligheid ervaart, hoeft het steeds minder hard te beschermen.
Daardoor ontstaat meer rust.
Meer ontspanning.
Meer ruimte om in het heden te leven, zonder voortdurend beïnvloed te worden door het verleden.
In mijn praktijk kijk ik verder dan de gebeurtenis alleen.
Ik onderzoek samen met cliënten hoe het zenuwstelsel reageert, welke beschermingsmechanismen zijn ontstaan en hoe lichaam, emoties en gedachten met elkaar samenwerken.
Daarbij combineer ik lichaamsgerichte traumatherapie, kennis van het zenuwstelsel, systemisch werk en ACT. Niet om klachten simpelweg te verminderen, maar om het lichaam stap voor stap weer te laten ervaren dat veiligheid mogelijk is.
Trauma is niet alleen wat je hebt meegemaakt.
Trauma is wat een overweldigende ervaring achterlaat in je lichaam en zenuwstelsel wanneer die ervaring niet volledig verwerkt kon worden.
Wanneer je begrijpt hoe trauma werkt, ontdek je vaak dat er niets mis is met jou. Je lichaam probeert je niet tegen te werken, maar juist te beschermen.
En dat besef is voor veel mensen de eerste stap naar duurzaam herstel.
Wanneer je al langere tijd worstelt met stress, burn-out, trauma of de gevolgen van een voortdurend overbelast zenuwstelsel, kan het lastig zijn om daar alleen uit te komen.
Herstel begint niet met harder je best doen, maar met begrijpen wat je lichaam je probeert te vertellen. Soms is het helpend dat iemand een stukje met je meeloopt.
Pauline Trum
Trauma-, stress- en burn-out therapeut
Specialist in lichaamsgerichte therapie en het zenuwstelsel
🌿 Mind-Control Praktijk
www.mind-control.nl